ODSECI SA ZBIRKAMA . . ODSEK ZA KERAMIKU, PORCELAN I STAKLO
Urna sa poklopcem
Tanjir
Šoljica sa tanjirićem
Čaša
Čaša
Deo servisa za ručavanje
Čaša
Boca - ibrik
Posuda za slatko sa tanjirićem
ODSEK ZA KERAMIKU, PORCELAN I STAKLO

Odsek vodi Biljana Crvenković, viši kustos

Začetak Zbirke keramike, porcelana i stakla, formirane nakon osnivanja Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu, činili su predmeti iz kolekcije slikara i grafičara Ljube Ivanovića. Danas Zbirka, sa oko 1250 predmeta, poseduje značajne kolekcije evropskog porcelana i stakla XVIII-XIX veka, evropske majolike XVI-XIX veka i domaćeg, srpskog stakla XIX veka.

KERAMIKA

Na osnovu predmeta koje Zbirka čuva, razvoj keramičke proizvodnje može se pratiti još od helenističkog doba, kojem pripadaju najstarije posude izrađene u grnčarskim radionicama na ostrvu Visu, Hrvatska (III-II vek p.n.e). Rimska i srednjovekovna produkcija (od II do XV veka) zastupljena je pretežno utilitarnom keramikom. Iz doba renesanse i baroka (XVI - XVIII vek), iz italijanskih grnčarskih centara, potiče luksuzna keramika poznatija kao majolika (tanjir, inv. br. 113), često kopirana tokom XIX i XX veka. Zbirka sadrži i primerke fajansa i kamenine iz evropskih radionica od XVIII do XX veka. Orijentalnu grnčarsku umetnost od XVII do XX veka predstavljaju turski fajans iz Kutahije, persijski zidni panoi i kineska keramika.

PORCELAN

Najveći deo kolekcije porcelana čine predmeti iz evropskih radionica (XVIII-XIX vek), dok jedan sasvim mali deo potiče iz kineskih proizvodnih centara (XVIII-XX vek). Najstariji primerci porcelanskog stonog posuđa zbirke, u stilu poznog baroka, rokokoa i klasicizma, izrađeni su u Majsenu i Beču (šoljica s tanjirićem, inv. br. 8534), u radionicama gde je početkom XVIII veka proizveden prvi tzv. tvrdi evropski porcelan. Tokom XIX i početkom XX veka, sem iz ovih centara, u Srbiju se u većim količinama uvozio porcelan izrađivan u bidermajeru i pseudo-istorijskim stilovima, iz čeških (Březová/Pirkenhammer, deo servisa inv.br. 21284; Slavkov/Schlaggenwald; Stará Role/Altrohlau; Loket/Elbogen ), nemačkih (Berlin, Zelb/Selb), francuskih (Sevr/Sevres,), mađarskih (Herend, Žolnaj/Zsolnay), engleskih i ruskih radionica.

STAKLO

Nakon pronalaska duvaljke za staklo u I veku p.n.e, koja je označila prekretnicu u staklarskoj proizvodnji, tehniku duvanog stakla, početkom nove ere, usvajaju i rimski staklari (urna, inv. br. 885). Tokom srednjeg veka i renesanse muranske radionice najvećim delom snabdevaju evropsko tržište staklom. Od vremena baroka (kraj XVII veka), pronalskom kristalnog stakla, češke, nemačke, holandske i engleske staklare započinju proizvodnju koja je tokom XVIII i XIX veka (bidermajer i eklekticizam) potpuno zadovoljavala potrebe, u početku, privilegovanih slojeva a, nakon industrijske revolucije, sredinom XIX veka, i šire staleže društva (čaša, inv. br. 1084; čaša inv. br. 5086). Osnivanjem fabrika stakla u Jagodini (Avrama Petronijevića od 1846.do 1852. i Nacka Jankovića od 1882. do 1907) i u Paraćinu (1907), u prestižnijim srpskim domaćinstvima upotrebljavaju se i domaći staklarski proizvodi (posuda za slatko, inv. br. 17583; čaša, inv. br. 6566; boca-ibrik, inv. br. 15374). Iz perioda secesije (kraj XIX - početak XX veka) Zbirka poseduje i kolekciju stakla, rađenu u stilu francuskog umetnika Emila Galea (Emil Gallé), nastalu nakon njegove smrti.