ANICA TUCAKOV
“Anonymous Said:”, Belgrade, Serbia
GOBLENI KAO SLIKE PREGOVORA U IZGRADNJI RODNOG I KLASNOG IDENTITETA
GOBELINS AS NEGOTIATING PICTURES OF THE GENDER AND CLASS IDENTITY CONSTRUCTION
Journal 16/2020 (Museum of Applied Art), pages 48-56
Article category: scientific review
UDC:
746.3(497.1)˝1963/1992˝
Abstract (original language):
Razumevanje dugovečnog prisustva Vilerovih goblena u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji podrazumeva njihovo sagledavanje kao društvenog, ali i predmetnog fenomena. Rad se zasniva na prezentaciji i tumačenju društvenih i kulturoloških procesa koji su doveli do velike popularnosti ovih goblena u navedenoj državi, kao pseudoistorijskih ukrasnih objekata, koji su u jednom trenutku bili značajni sa stanovišta demokratskog nivelisanja nacionalnih kultura na prostoru SFRJ, ali koji su svakako zanimljivi i iz ugla kontinuirane prakse preuzimanja proceđenih kulturnih matrica Mittel Europe. U tekstu se razmatraju aspekti trgovine kolektivno proizvođenih slika na osnovu industrijski izvedenih šablona, istorijat fabrike Jakoba Vilera, te faktografsko-kontekstualni istorijski podaci koji se odnose i na naše područje. Goblen se sagledava i kao način uspostavljanja veza sa potrošačkim društvom, do njegovih zahtevnijih aspekata koji se kreću pravcem eksploatacije dvostruke poetike slike postavljene između izvorne operacije stvaranja originalnog umetničkog dela i njegove kasnije eksploatacije i reinterpretacije u formi industrijskih šablona za goblen, odnosno transponovanja izvornih umetničkih praksi u društveno trgovanje sličnostima. Rad donosi i identifikaciju izbora originalnih slika i tema imitacije raskošnih pastoralnih scena i udaljenih prizora, što takođe čini važan materijal za razumevanje nedovršenih društvenih i kulturnih procesa u SFRJ.
Key words: (original language)
goblen, eksploatacija umetničkog dela, rodni i klasni identitet, industrijski proizvedene slike, društveno pregovaranje, vrednost svakodnevne aktivnosti
Summary:
To understand longevity of Wiehler's Gobelins in the Socialist Federal Republic of Yugoslavia one needs to treat them as specific social artefacts. This text is based on the presentation and interpretation of social and cultural processes that influenced great popularity of Wiehler's Gobelins in this country, seen as pseudo historical decorative objects that for a period of time represented a significant instrument for democratic levelling of different national cultures. At the same time, these needlecraft products are also valuable for understanding the continuing practice of Mittel Europe's uncritical cultural models' import. Gobelins, as construction instruments of gender and class identity, are discussed as industrially manufactured patterns and products that enabled members of our society to make their first steps towards consumerist society. The history of Jakob Wiehler's factory is also presented in this paper, as well as further interpretation of twofold poetic exploitation of the original works of art and their reinterpretation in the form of industrially manufactured Gobelins' patterns – the problem of transposing the original works of art into the socially available goods. This paper further identifies the main motives for such a process and considers the issue of imitating the luxurious objects with massive frames and dominating pastoral scenes.
You can download PDF of the article (302 KB)